Żydowski Instytut Historyczny – Instytut Naukowo-Badawczy formalnie powstał w 1994 r. Ale zarówno pierwsza część jego nazwy, jak i jego historia, są znacznie starsze. W 1947 r. bowiem Centralna Żydowska Komisja Historyczna (CŻKH, istniejąca od grudnia 1944 r.) zostaje przekształcona w Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. Stowarzyszenie istnieje nadal, pozostaje właścicielem zbiorów zgromadzonych przez CŻKH,oraz przyznanego jej przez władze Warszawy budynku dawnej Głównej Biblioteki Judaistycznej. W 1994 r. ze Stowarzyszenia wyodrębnił się Instytut Naukowo-Badawczy, podporządkowany Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a finansowany głównie przez Ministerstwo Nauki.

Na czele ŻIH-IN-B stoją:

 

dr Eleonora Bergman, dyrektor

dr Andrzej Żbikowski, wicedyrektor d/s nauki, edukacji i publikacji

dr Józef Chajn, wicedyrektor d/s zbiorów

 

Przewodniczący Rady Naukowej:

prof.  dr hab.  Jerzy Malinowski

 

Na miejscu Wielkiej Synagogi na Tłomackiem wybudowano wysoki biurowiec. Jednak w jego cieniu wciąż stoi zabytkowy budynek, którego rola w żadnym wypadku nie ogranicza się do historycznego trwania. Jest wprawdzie świadectwem przeszłości, jednak na początku III tysiąclecia mieszczący się w nim Instytut ma do spełnienia wiele ważnych zadań, których celem i podmiotem są ludzie - jak najbardziej żywi i współcześni.