Wśród poprzedników Żydowskiego Instytutu Historycznego można wymienić powstały w Wilnie w 1925 r. Żydowski Instytut Naukowy (JiWO), który w 1929 r. powołał w Warszawie swoją Komisję Historyczną. Współtwórcą Komisji był Emanuel Ringelblum. Losy Archiwum, które wspólnie z grupą zaufanych ludzi utworzył w getcie warszawskim, są nierozerwalnie związane z naszym budynkiem. Niektórzy spośród członków przedwojennej Komisji utworzyli w końcu 1944 r. Centralną Żydowską Komisję Historyczną, z której wkrótce wyrósł ŻIH.
Tradycja daje nam oparcie i pomaga w prowadzonych tutaj pracach.
Instytut Nauk Judaistycznych kształcić miał rabinów reformowanych i nauczycieli przedmiotów judaistycznych dla szkół średnich. Rektorami Instytutu byli wybitni historycy: Mojzesz Schorr, Majer Balaban, Menachem Stein, Abraham Weiss. Siedzibę znalazł Instytut w gmachu Głównej Biblioteki przy Wielkiej Synagodze na Tłomackiem, oddanym do użytku na 4 lata przed II wojną światową.